Etap III · 1945-1989
Odbudowa i gospodarka centralnie planowana
Odbudowa przyniosła wielkie kombinaty, nowe okręgi przemysłowe i elektryfikację, ale także nacjonalizację, niedobory, zależność od RWPG i słabą presję konkurencyjną.
- Sektor prywatny
- 7,4% produkcji sprzedanej przemysłu w 1989 r.
- Kolej zelektryfikowana
- 11,0 tys. km w 1989 r.; 0,1 tys. km w 1946 r.
- Wynalazki
- 5 294 krajowe zgłoszenia w 1989 r.
Dziesięć przekrojów
Raporty okresu
- 01→
Odbudowa zakładów 1945-1949
Pierwsze lata przyniosły szybkie uruchamianie ocalałych mocy, równolegle z zasadniczą zmianą własności i zarządzania.
Cementownie 1946: 13 · Cegielnie: 515 - 02→
Nacjonalizacja i model własności
Ustawa z 3 stycznia 1946 roku zbudowała system, w którym państwo kontrolowało podstawowe gałęzie gospodarki.
Produkcja prywatna: 7,4% · Data ustawy: 3 I 1946 - 03→
Priorytet przemysłu ciężkiego
Planowanie uprzywilejowało hutnictwo, górnictwo, energetykę i maszyny jako podstawę dalszej industrializacji.
Nowa Huta: lata 50. · Huta Katowice: lata 70. - 04→
Węgiel, miedź i siarka
Nowe zagłębia surowcowe zwiększyły bazę eksportową i energetyczną, ale utrwaliły materiałochłonny model rozwoju.
Nowe zagłębia: 4 · Bełchatów: lata 70. - 05→
Motoryzacja, maszyny i produkcja seryjna
Fabryki samochodów, ciągników i maszyn rozszerzyły bazę produkcyjną, lecz jakość i dostępność wyrobów ograniczał system planowy.
Zakłady: FSO, Lublin, Starachowice, Ursus · Samochody: 128 / 1000 - 06→
Stocznie, kolej i transport
Rozbudowa stoczni i elektryfikacja kolei integrowały gospodarkę, eksport i wielkie okręgi przemysłowe.
Kolej elektryczna 1946: 0,1 tys. km · Kolej elektryczna 1989: 11,0 tys. km - 07→
Chemia, rafinerie i nawozy
Rozwój chemii miał unowocześniać rolnictwo i przemysł, lecz zwiększał zależność od importowanych technologii i surowców.
Rafineria Gdańska: lata 70. · Model: wielkie kombinaty - 08→
Wynalazki bez pełnej komercjalizacji
Aktywność patentowa rosła, lecz droga od wynalazku do konkurencyjnego produktu była hamowana przez bodźce systemu planowego.
Zgłoszenia 1960: 2 023 · Zgłoszenia 1989: 5 294 · Patenty 1989: 2 505 - 09→
Kryzys lat 80. i wyczerpanie modelu
Spadek efektywności, zadłużenie, niedobory i konflikt społeczny ujawniły granice ekstensywnej industrializacji.
Okres: 1980-1989 · Sektor prywatny: 7,4% - 10→
Bilans przemysłowy PRL
PRL pozostawiła rozbudowaną bazę przemysłową i kadry, lecz również przestarzałe moce, zanieczyszczenie i słabą efektywność.
Przemysł: 49,8% · Targi Poznańskie: 4 321