Biografie

Rodzina, dzieciństwo i droga

Był synem Jana Kutrzeby, introligatora i właściciela sklepu, oraz Walerii z Pawlików. Dorastał w krakowskiej rodzinie mieszczańskiej; dostępne biogramy nie pozwalają pewnie ustalić pełnej liczby jego rodzeństwa.

Stanisław Kutrzeba całe życie zawodowe związał z Krakowem i Uniwersytetem Jagiellońskim. Studiował prawo, prowadził badania archiwalne i szybko stał się jednym z najważniejszych historyków polskiego ustroju. Pełnił funkcję rektora UJ oraz sekretarza generalnego, a później prezesa Polskiej Akademii Umiejętności. W 1939 roku został aresztowany w Sonderaktion Krakau i uwięziony w Sachsenhausen.

Działalność i dokonania

Kutrzeba badał źródła dawnego prawa polskiego, dzieje ustroju Rzeczypospolitej i związki Polski z Litwą. Łączył analizę dokumentów z porządkowaniem ogromnego materiału historycznego. Organizował przedsięwzięcia wydawnicze PAU i współtworzył Polski Słownik Biograficzny. Po zwolnieniu z obozu uczestniczył w tajnym nauczaniu i podtrzymywał działalność środowiska naukowego.

Znaczenie

Jego syntezy przez dziesięciolecia kształtowały wiedzę o polskiej tradycji prawnej. Kutrzeba traktował instytucje nauki jak dobro wspólne wymagające codziennej pracy organizacyjnej. Był równocześnie badaczem, nauczycielem i strażnikiem ciągłości polskiej kultury akademickiej.

Śmierć i Następcy

Zmarł w Krakowie w 1946 roku, mając 69 lat, i spoczął na cmentarzu Rakowickim. Jako profesor, rektor i prezes Polskiej Akademii Umiejętności wychował następców oraz pozostawił warsztat badań nad prawem i ustrojem dawnej Rzeczypospolitej. Potomstwo: troje dzieci.