Wojskowość
Antoni Chruściel
1895–1960zm. w wieku 65 latdwie córki
Oficer Armii Krajowej i dowódca sił powstańczych w Warszawie w 1944 roku.
Rodzina, dzieciństwo i droga
Był synem gospodarza Andrzeja Chruściela i Katarzyny ze Słabiów. Dorastał z rodzeństwem w chłopskiej rodzinie w Gniewczynie Łańcuckiej; nauka stała się dla niego drogą od wiejskiego domu do zawodowej służby wojskowej.
Antoni Chruściel służył w Legionach, walczył o granice odrodzonej Polski i rozwijał karierę w Wojsku Polskim. W kampanii 1939 roku dowodził 82 Pułkiem Piechoty. Po uniknięciu niewoli włączył się w konspirację, przyjmując pseudonimy „Monter” i „Nurt”. Z czasem objął dowództwo Okręgu Warszawa Armii Krajowej.
Działalność i dokonania
Jako dowódca sił AK w stolicy przygotowywał je do wystąpienia zbrojnego i wydał rozkaz rozpoczęcia walk 1 sierpnia 1944 roku. W czasie Powstania Warszawskiego kierował rozproszonymi zgrupowaniami walczącymi w odciętych dzielnicach. Po kapitulacji trafił do niewoli, a po wojnie pozostał na emigracji.
Znaczenie
Postać Chruściela pozostaje związana z jedną z najtrudniejszych decyzji w polskiej historii. Ocena strategicznych warunków powstania jest przedmiotem sporu, lecz nie zmienia skali odpowiedzialności, jaką ponosił jako dowódca. Jego losy pokazują dramat konspiracyjnego wojska pozbawionego pełnej informacji i realnego wsparcia sojuszników.
Śmierć i Następcy
Zmarł w Waszyngtonie w 1960 roku, mając 65 lat. Pierwotnie pochowano go w Pensylwanii, a w 2004 roku jego prochy sprowadzono na Powązki Wojskowe w Warszawie. Pozostawił dwie córki; żołnierzom i historykom przekazał doświadczenie dowodzenia największą akcją zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego.