Etap I · 1918-1939
Scalanie i budowa II Rzeczypospolitej
Państwo scalało trzy systemy prawne, walutowe, kolejowe i przemysłowe. Po kryzysie lat 30. inwestycje w Gdynię i Centralny Okręg Przemysłowy zaczęły zmieniać geografię produkcji.
- Przetwórstwo
- 74,7% produkcji netto przemysłu w 1935 r.
- Nowe koleje
- 2 137,7 km zbudowane w latach 1920-1938
- Patenty
- 28,3 tys. udzielone w latach 1924-1939
Dziesięć opracowań
Raporty okresu
- 01→
Scalanie trzech gospodarek zaborczych
Niepodległość zaczęła się od połączenia nieprzystających do siebie porządków gospodarczych, a nie od jednej gotowej gospodarki narodowej.
Ludność: 34,8 mln · Urbanizacja: 30,0% · Główne waluty: 4 · Przejezdne linie: 7 177 kmPełne opracowanie - 02→
Struktura przemysłu w 1935 roku
Przetwórstwo dominowało w produkcji netto, lecz górnictwo, hutnictwo i elektrownie decydowały o zdolności całej gospodarki.
Przetwórstwo: 74,7% · Górnictwo: 12,8% · Hutnictwo i elektrownie: 12,5% · Produkcja netto: 3,128 mld złPełne opracowanie - 03→
Wielki kryzys i odbudowa produkcji
Produkcja większych zakładów przemysłowych odzyskała poziom z 1928 roku dopiero w 1937 roku, lecz zatrudnienie i część gałęzi pozostały słabsze także u schyłku II Rzeczypospolitej.
Najniższy poziom: 64 · Przekroczenie poziomu z 1928 r.: 1937 · Produkcja w 1938 r.: 119 · Zatrudnienie w 1932 r.: 562,1 tys.Pełne opracowanie - 04→
Gdynia: port, miasto i okno handlowe
Budowa Gdyni połączyła decyzję państwową, inwestycję infrastrukturalną i rozwój nowego ośrodka przemysłowego.
Ludność 1921: 1,3 tys. · Ludność 1939: około 127 tys. · Przeładunki 1938: 9,17 mln tonPełne opracowanie - 05→
Centralny Okręg Przemysłowy
COP łączył obronność, uprzemysłowienie słabszych obszarów i budowę powiązanego zaplecza energii, transportu oraz umiejętności technicznych.
Obszar ustawowy: 46 powiatów · Nowe fabryki: 51 · Miejsca pracy: 110 tys. · Uruchomione zakłady: około 100 z 300Pełne opracowanie - 06→
Energia i początki elektryfikacji
II Rzeczpospolita ponad dwukrotnie zwiększyła moc elektrowni, lecz nie zdążyła połączyć kraju spójną siecią ani zapewnić powszechnego dostępu do energii.
Produkcja: 3 977 GWh · Moc zainstalowana: 1 692 MW · Na mieszkańca: 105 kWh · Gospodarstwa rolne: 1,8%Pełne opracowanie - 07→
Transport i budowa rynku krajowego
Nowe linie, wspólne zasady i sprawne przewozy tworzyły rynek, na którym zakłady mogły zwiększać produkcję oraz zasięg sprzedaży.
Nowe koleje: 2 137,7 km · Sieć normalnotorowa: 18 313 km · Praca przewozowa kolei: 99,0% · Drogi twarde: 17 572 kmPełne opracowanie - 08→
Patenty, technika i własna myśl
II Rzeczpospolita zbudowała jednolity porządek ochrony i publikowania wiedzy technicznej, lecz przewaga patentów zagranicznych ujawniała słabą zdolność krajowego przemysłu do zamiany własnych pomysłów w chronione i wdrożone rozwiązania.
Zgłoszenia wynalazków: 62 987 · Udzielone patenty: 29 541 · Patenty krajowe: 6 254 · Najliczniejsza klasa: 2 752Pełne opracowanie - 09→
Handel zagraniczny i zależność od rynków
Handel otwierał przemysłowi rynki zbytu i dostęp do maszyn oraz surowców, lecz skupienie obrotów i przewaga mało przetworzonych dóbr wystawiały produkcję na zagraniczne ceny, popyt i nacisk polityczny.
Eksport 1938: 1 185 mln zł · Import 1938: 1 300 mln zł · Niemcy 1928: 34,3% · Eksport surowców i żywności: 94,8%Pełne opracowanie - 10→
Bilans przemysłowy II Rzeczypospolitej
II Rzeczpospolita stworzyła wspólny porządek gospodarczy i nowe zdolności przemysłowe, lecz do 1939 roku nie zdołała upowszechnić infrastruktury, wyrównać regionów ani przezwyciężyć zależności technicznej i handlowej.
Produkcja 1938: 119 · Miasta: 30,0% · Elektryfikacja wsi: 1,8% · Patenty krajowe: około 21%Pełne opracowanie